“De daling past bij deze tijd van het jaar en geeft op het eerste gezicht een stabiel beeld”, zegt Iris Homeijer, bedrijfsarts en directeur medische zaken bij HumanCapitalCare. “Maar wie verder kijkt, ziet dat achter dit gemiddelde grote verschillen schuilgaan tussen sectoren, organisaties en medewerkers. Juist daar liggen aanknopingspunten om verzuim gericht terug te dringen. De vraag is: waar valt het verzuim op, in welke delen van de organisatie zien we het terugkomen en welke factoren spelen daar een rol? Op basis van verzuimanalyses op organisatieniveau krijgen werkgevers daar steeds beter inzicht in. Die inzichten helpen om gericht maatregelen te nemen die passen bij de praktijk van de organisatie.”

Verschillen tussen sectoren en organisaties

De cijfers laten zien dat verzuim sterk varieert per type organisatie en sector. In het midden- en kleinbedrijf ligt het verzuim met 4,4% aanzienlijk lager dan in de grootzakelijke markt (5,5%). Ook tussen sectoren lopen de cijfers uiteen. Zo ligt het verzuim in de gezondheidszorg op 6,4%, in de industrie op 5,2% en in de bouw op 5,1%. In sectoren als informatie en communicatie (4,0%) en bij financiële instellingen (4,7%) ligt het gemiddelde juist lager. Deze verschillen hangen onder meer samen met de aard van het werk. In de zorg bijvoorbeeld is de emotionele belasting over het algemeen hoger en zijn medewerkers vaker en langer ziek.

“Wat je ziet, is dat verzuim samenhangt met hoe werk is ingericht en wat het van mensen vraagt”, zegt Homeijer. “Wat werkt in de ene organisatie, werkt niet automatisch in de andere. Denk in de zorg bijvoorbeeld aan roosterdruk, beperkte hersteltijd en emotioneel belastend werk. Dat vraagt om gerichte keuzes, zoals het slimmer organiseren van roosters, ruimte voor herstel en aandacht voor mentale begeleiding. In andere sectoren ligt de focus meer op fysieke belasting of werkdruk. Kijk dus goed naar je eigen organisatie: wat speelt hier en wat hebben medewerkers nodig om duurzaam inzetbaar te blijven?”

Ook binnen organisaties zijn verschillen groot     

De verschillen zitten niet alleen tussen sectoren of organisaties, maar ook binnen teams en tussen werknemers. Zo ligt het verzuim onder vrouwen structureel hoger dan onder mannen. Dat heeft niet alleen te maken met werk, maar ook met verschillen in levensfase, gezondheid en privéomstandigheden, zoals zorgtaken.

“Verzuim ontstaat in de wisselwerking tussen werk en het leven daarbuiten”, stelt Homeijer. “Werk is vaak ingericht vanuit één norm, terwijl medewerkers verschillen in belastbaarheid en situatie. Door daar rekening mee te houden, maak je werk voor iedereen gezonder.”

Geen standaardoplossing, wel gerichte aanpak

De cijfers onderstrepen dat er geen uniforme oplossing is voor verzuim. Verschillen tussen sectoren, organisaties en medewerkers vragen om een gerichte aanpak die past bij de organisatie én mensen die er werken.

“Organisaties die hun eigen cijfers en risico’s kennen, kunnen gerichter keuzes maken met aandacht voor de mens achter de cijfers. Door te kijken op alle niveaus, van sector tot individu, ontstaat inzicht in waar je impact maakt”, zegt Homeijer. “Daarbij is het belangrijk om verzuim niet alleen achteraf te analyseren, maar juist te voorkomen. Medewerkers spelen hierin ook zelf een belangrijke rol. Door signalen op tijd te delen en bespreekbaar te maken, ontstaat eerder ruimte om bij te sturen. Juist dat is maatwerk: samen kijken wat werkt en daar je aanpak op aanpassen.”